Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin Girne kenti açıklarında 30 Ağustos tarihinde meydana gelen Filo Jet gemi kazasına ilişkin soruşturma ve yargı süreçleri tüm hızıyla sürdürülmektedir. Girne Kaza Mahkemesi'nde görülen davanın 12 nci duruşmasında, şirket direktörü Ali Özdülger, birinci kaptan Mustafa Öz, ikinci kaptan Merve Nur Seraslan, baş makinist Zeki Öz, ikinci makinist Metin Gül ile mürettebat Sertan Erol, Kadir Kuliyev, Vale Hummolov ve Raşat İbrahimov hakim karşısına çıkmıştır. Yargıç Mine Gündüz Sergen huzurunda icra edilen duruşmada, tahkikatı yürüten Polis Memuru Mehmet Mannaş, geminin teknik durumu, güvenlik eksiklikleri ve denetim süreçleriyle ilgili yeni ve çarpıcı ayrıntıları adli makamlara sunmuştur.
Yaşanan felaketin ardından başlatılan hukuki süreç, denizde seyir emniyeti ve idari denetim mekanizmalarındaki ihmal zincirini gözler önüne sermektedir. Mahkeme salonunda sunulan son deliller ve polis raporları, felaketin yalnızca anlık bir hatadan ibaret olmadığını, uzun süreli teknik aksaklıkların ve denetimsizliklerin bu sonuca zemin hazırladığını açıkça göstermektedir. Soruşturmanın derinleşmesiyle birlikte hem şirket yönetiminin hem de gemi mürettebatının sorumluluk alanları titizlikle incelenmektedir.
Vdr Cihazının Arızaları Kaydetmediği Tespit Edildi
Soruşturma masasında yer alan en kritik teknik bulgulardan biri, geminin VDR yani seyir veri kayıt cihazının çalışma prensibi ve yaşadığı aksaklıklar olmuştur. Emniyet güçlerinin yürüttüğü kapsamlı incelemelerde, gemideki arıza ve aksaklıkların daha önce sanıldığı gibi VDR cihazı tarafından düzenli olarak kayıt altına alınmadığı netlik kazanmıştır. Özellikle 30 Ağustos tarihine ait herhangi bir VDR ses kaydına ulaşılamamış olması, soruşturmanın seyrini değiştiren en önemli unsurlar arasında yer almaktadır.
Polis Genel Müdürlüğü bünyesinde oluşturulan özel teknik heyet, cihazın neden kayıt yapmadığını ve olası bir müdahale ihtimalini uluslararası denizcilik standartları çerçevesinde incelemektedir. Cihazın teknik altyapısındaki bu büyük aksaklık, kaza anında köprü üstünde yaşanan diyalogların ve acil durum prosedürlerinin tespiti açısından büyük bir boşluk yaratmaktadır. Uzmanlar, seyir verilerinin kaybolmasının veya kaydedilmemesinin gemi güvenliği açısından kabul edilemez bir ihlal olduğunun altını çizmektedir.
Yürütülen adli soruşturma kapsamında, VDR cihazının teknik incelemesinin yanı sıra cihazın çalışıp çalışmadığını denetlemekle yükümlü olan personelin kim olduğu da araştırılmaktadır. Bu durum, sorumluluğun sadece şirket yönetimiyle sınırlı kalmayıp, gemide görev yapan teknik kadroya kadar uzanan geniş bir zinciri kapsadığını göstermektedir. Polis makamları, Türkiye'den gelecek ek ses raporları ve teknik analizlerle bu karanlık noktayı tamamen aydınlatmayı hedeflemektedir.
Liman Dairesi Denetimleri ve Güvenlik Eksiklikleri
Duruşmada gündeme gelen bir diğer önemli başlık ise Girne Liman Dairesi Başkanlığı tarafından gerçekleştirilen denetim süreçleri ve bu denetimlerde tespit edilen eksikliklerin giderilme biçimi olmuştur. Liman Dairesi görevlisi Kemal Derin'in polise verdiği ifadede, 26 Haziran tarihinde yapılan kontrollerde gemide çeşitli eksikliklerin saptandığı ve bu eksikliklerin daha sonra şirket yetkililerince tamamlandığının beyan edildiği aktarılmıştır. Ancak soruşturma makamları, bu eksikliklerin gerçekten usulüne uygun ve eksiksiz bir şekilde giderilip giderilmediğini şüpheyle incelemektedir.
Denetim belgelerinin detaylı bir şekilde masaya yatırılmasıyla birlikte, geçmişte verilen seyrüsefer izinlerinin geçerliliği de sorgulanmaya başlanmıştır. Şirket yetkililerinin denetimler sonrasında gösterdiği reflekslerin kağıt üzerinde kalıp kalmadığı, kazanın önlenememesindeki en büyük etkenlerden biri olarak değerlendirilmektedir. İlgili kurumların geçmişteki denetim raporları ile geminin fiili durumu arasındaki uyumsuzluklar, soruşturmanın idari boyutunu her geçen gün daha da derinleştirmektedir.
Sektör temsilcileri ve denizcilik hukuku uzmanları, liman denetimlerinin sadece belge kontrolünden ibaret olmaması gerektiğine dikkat çekmektedir. Gemi gibi kritik bir deniz aracının eksikliklerle sefere çıkmasına göz yumulup yumulmadığı, mahkeme salonunda soruşturulan sanıkların savunmalarını doğrudan etkileyecek temel unsurlar arasında bulunmaktadır. Önümüzdeki duruşmalarda liman yetkililerinin sorumluluklarının da hukuki takibe alınması beklenmektedir.
Can Kurtarma Donanımlarındaki Vahim Tablo
Tahkikat memuru Mehmet Mannaş'ın mahkemede paylaştığı can kurtarma ve güvenlik donanımlarına ilişkin veriler, gemideki güvenlik standartlarının ne kadar ihmal edildiğini gözler önüne sermiştir. Yapılan sayımlarda ve incelemelerde, gemide bulunması yasal zorunluluk olan 35 adet can simidinden yalnızca 14'ünün mevcut olduğu tespit edilmiştir. Bununla birlikte, gemide yer alması gereken 12 adet çocuk can yeleğinin de tamamen eksik olduğu resmi tutanaklara geçmiştir.
Kaptan köşkü üzerinde bulunan can simitlerinin üzerindeki yazılara kadar detaylı bir inceleme yürüten emniyet güçleri, yangın güvenliğiyle ilgili uyarı levhalarının ve hava bandı donanımlarının da eksik ya da işlevsiz olduğunu belirlemiştir. Bu tablo, olası bir tahliye anında yolcuların ve mürettebatın hayatta kalma şansını sıfıra indiren çok büyük bir ihmaller zincirini işaret etmektedir. Güvenlik donanımlarındaki bu denli büyük açıklar, sanıkların olası kast veya bilinçli taksirle yargılanması ihtimalini güçlendirmektedir.
Gemide bulunması gereken otuz beş can simidinden yalnızca ondördünün mevcut olduğu, ayrıca on iki çocuk can yeleğinin de bulunmadığı tespit edilmiştir. Güvenlik donanımlarındaki bu vahim eksiklikler, tahliye anındaki yaşamsal riskleri gözler önüne sermiştir.
Alıntıyı PaylaşDenizcilik kurallarına göre her bir can kurtarma aracının periyodik olarak kontrol edilmesi ve eksiklerin derhal giderilmesi gerekmektedir. Ancak Filo Jet gemisinde bu kuralların sistematik bir şekilde ihlal edildiği, ortaya çıkan resmi raporlarla kesinleşmiştir. Mürettebatın bu eksiklikleri bilip bilmediği ve şirkete resmi bir rapor sunup sunmadığı hususu, mahkemenin karar aşamasında dikkate alacağı en hayati detaylardan biridir.
Uluslararası İş Birliği ve Türkiye Temin Edilen Belgeler
Kazanın ardından başlatılan hukuki sürecin uluslararası boyutu, Türkiye Cumhuriyeti makamlarıyla yürütülen yakın iş birliği sayesinde genişletilmiştir. Türk makamlarıyla koordineli bir şekilde yürütülen çalışmalar sonucunda geminin geçmişine ilişkin tüm teknik dosyalar, daha önce geçirdiği kazalara ait raporlar ve 2 Haziran tarihine kadar yapılan kontrollerin evrakları KKTC'ye ulaştırılmıştır. Bu belgeler, geminin sadece kaza anındaki durumunu değil, uzun vadeli operasyonel geçmişini de masaya yatırma fırsatı sunmuştur.
Soruşturma kapsamında bugüne kadar 300'ün üzerinde kişinin ifadesine başvurulmuş olması, dosyanın ne kadar geniş bir hacme ulaştığını göstermektedir. Türkiye'de olduğu tespit edilen ve aranan 5 kişinin ifadelerinin alınması için başlatılan süreç sürdürülürken, ülkeye giriş yapan şüphelilerin telefon, bilgisayar ve dijital materyallerine el konulmuştur. Dijital materyaller üzerinde yürütülen siber incelemeler, şirket içi yazışmaları ve olası ihmal talimatlarını gün ışığına çıkarmaya devam etmektedir.
Elde edilen yeni bilgi ve belgelerin, geminin geçmiş denetimleriyle karşılaştırmalı olarak analiz edileceği ifade edilmektedir. Polis Genel Müdürlüğü, uluslararası standartlara uygun yeni bir teknik rapor hazırlanması için bağımsız bilirkişi heyeti görevlendirmiştir. Bu heyetin sunacağı kapsamlı raporun, dava dosyasındaki suç niteliğini doğrudan etkilemesi beklenmektedir.
Zanlıların Tutukluluk Durumu ve Yargı Takvimi
Girne Kaza Mahkemesi'nde görülen son duruşmada, savcılığın talebi ve polisin yürüttüğü tahkikatın henüz tamamlanmamış olması gerekçeleriyle kritik bir karar alınmıştır. Soruşturma memuru Mehmet Mannaş, Türkiye'den gelecek yeni teknik raporların, çözülecek dijital materyallerin ve alınması gereken ifadelerin varlığına dikkat çekerek ek tutukluluk talep etmiştir. Sanıkların avukatları Bahar Ersözer ve Buğra Altan'ın savunmalarını dinleyen Yargıç Mine Gündüz Sergen, davanın hassasiyetini göz önünde bulundurmuştur.
Mahkeme heyeti, adil yargılanma hakkı ile soruşturmanın selameti arasındaki dengesini gözeterek 9 sanığın 7 gün daha tutuklu kalmasına hükmetmiştir. Bu karar, dosyanın önümüzdeki haftalarda daha da derinleşeceğinin ve yeni delillerin mahkeme salonuna sunulacağının açık bir göstergesidir. Sanıkların hukuki statüleri, gelecek teknik raporların ardından netleşecek ve iddianamenin son şekli buna göre belirlenecektir.
Girne'de sivil toplum kuruluşları ve vatandaşlar tarafından yakından takip edilen dava, adalet arayışının simgesi haline gelmiştir. Deniz kazalarındaki ihmallerin cezasız kalmaması gerektiği yönündeki toplumsal beklenti, yargı sürecinin her aşamasında ağırlığını hissettirmektedir. Önümüzdeki duruşma günlerinde, özellikle teknik heyet raporlarının mahkemeye sunulmasıyla birlikte davanın seyrinde yeni kırılma noktalarının yaşanması beklenmektedir.
